محمد أبو زهرة ( مترجم : حسين صابرى )

50

خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى )

مىفرمايد : « هجرتى پس از فتح نيست » . در پاسخ چنين اشكالى مىگوييم اين حديث تنها در مورد هجرت از مكّه به مدينه يا از مكّه به ساير شهرهاست و علاوه بر اين هجرت قبل از فتح از همين شهر نيز مطلوب مىباشد زيرا مسلمانان در آن شهر از دين خود بازداشته مىشدند و در اين راه آزار مىديدند و در ذلّت به سر مىبردند و نمىتوانستند به اجراى شعائر دينى خود بپردازند . اما زمانى كه خداوند مكّه را بر مسلمانان فتح كرد و احكام اسلام در آنجا جارى شد و اين شهر نيز در رديف شهرهاى اسلامى قرار گرفت ، ديگر دليلى براى هجرت از اين شهر وجود نداشت و بلكه چنين كارى يك كار نامطلوب شد و چه بسا كه هيچ سودى در برنداشته و ضررهايى را در پى مىآورد ، چرا كه اگر اين كار ادامه مىيافت حرم خدا خالى از ساكنانى مىشد كه به حفاظت و خدمتگزارى آن بپردازند و اين در حالى است كه اين سرزمين دوست داشتنى ترين سرزمين براى رسول خدا ( ص ) و همان سرزمينى بود كه خداوند آن را مبارك قرار داده بود . چند سريهء ديگر 534 - سال ششم هجرت سرشار از تلاشهايى در دعوت مردم به اسلام و اعزام سريه ها به منظور شناسايى با مردم و قبايل گوناگون و نيز آشنا كردن آنان با اسلام و دعوت اسلامى و بيان حقايق اسلام بود . برجسته ترين اين رخدادها غزوهء بنى المصطلق - بنا به روايتى كه وقوع آن را در سال ششم مىدانند - و نيز غزوه حديبيّه بود كه فتح المبين و زمينه ساز فتح بزرگ مكّه در سال هشتم هجرت به شمار مىرفت . اما علاوه بر اين دو رخداد مهم ، در اين سال سريّه هايى نيز اعزام شدند ، چرا كه در پى غزوهء احزاب در سال قبل از آن رسول خدا ( ص ) قدرت اعتقادى و نيز قدرت نظامى و مادّى اسلام را مشاهده كرد و دريافت كه ديگر اين نظام كه تأييد خداوند را به همراه خود دارد در مقابل هيچ چيز شكست نمىخورد و بدين ترتيب